Apsara quê ta, vũ đoàn ABC và thánh địa

Đó là khu đền thiêng. Chẳng phải kinh đô cố đô gì cả. "Bhadravarman dâng cho thần một vùng đất vĩnh viễn; phía Đông là núi Sulaha, phía nam là đại Sơn Mahaparvata, phía tây là núi Kucaka, phía bắc là... (làm giới hạn)- bi kí còn ghi như vậy. Mahaparvata chính là ngọn Răng Mèo. Túm lại vua Bhadravarman đệ 1 chọn vùng đất này xây đền dâng cúng thần linh. Và mỗi đời vua sau này kế tục làm nên 1 quần thể đền tháp. Rồi Champa suy vong trước Đại Việt, Mỹ Sơn bị lãng quên (như Angcor cũng từng bị lãng quên đến 500 năm). Nhưng cho dù bị lãng quên, vẫn chắc một điều là khu đền vẫn thiêng như đã từng thiêng. Sẽ họa cho kẻ nào dám xúc xiểm dù vô tình hay hữu ý. Đó là lời nguyền của Bhadravarman trong bi kí còn ghi.

Đã là đền thì chỉ để thờ cúng. Nếu không biết thờ cúng thì chỉ nên đứng xa nhìn, hãy để tháp tự thiêng trong cõi của mình. Còn bắt cổ tháp phải nhảy nhót ba lăng nhăng cùng vũ đoàn ABC thì lại là một ứng xử kém cỏi bậc thầy. Vậy mà có đấy, nguyên cả chương trình trực tiếp trên VTV1. Trời ơi là trời. Apsara thì cứ cà dựt cà tưng như hiphop. Sao Apsara ở hoàng cung Campuchia lại dịu dàng đến thế, cứ như cả thiên thu ngừng trên từng động tác. Hay Apsara quê ta đã khéo kết hợp tài tình giữa cổ điển và hiện đại, lồng ghép hiphop cho hợp trào lưu phố chợ? Văn hóa gì đây?

Ta say mê Champa, ta phải lòng cổ tháp, ta không muốn phải nhìn vũ công ABC từ Sài Gòn ra nhảy nhót cùng cổ tháp rêu phong . Ta không thể không buồn khi đèn lazer chớp nháy lia ngang lia dọc trên mặt tam vị thần linh theo cái cách cầm đèn pin quét vào mặt kẻ gian tà. Đôi tai Brama, Visnu hay Shiva chỉ quen nghe tiếng trống paranưng, ginăng hay điệu kèn ai oán saranai làm sao chịu nỗi mấy bộ loa công suất Wat mấy ngàn? Ôi thôi. Rồi váy ngắn chân dài áo dây rốn hở đùi phơi ngực ưỡn ngột thở tượng thần Shiva cụt đầu ức mà không làm sao nói được.

Văn hóa là thế sao? Du lịch là thế sao? Mỹ Sơn tôi.